Het ambacht van handgemaakt

Smelten is de meest fundamentele stap in het goudsmeden. Bij Burgant werken we regelmatig met oud, dierbaar goud dat opdrachtgevers meebrengen. Het goud wordt verhit tot het smeltpunt van precies 1063 graden Celsius, waarna het volledig vloeibaar wordt.

In die vloeibare staat is goud volledig te vormen: we gieten het in een staaf, een plaat of een andere basisvorm. Na het afkoelen en stollen begint het eigenlijke maakproces, smeden, walsen, trekken.

Door smelten geven we oud goud een nieuw leven. Een dierbare ring, een gebroken schakel, een vergeten armband, ze worden de grondstof voor een nieuw sieraad dat opnieuw generaties lang mee kan gaan.

Smeden is de oervorm van het goudsmeden, een techniek die duizenden jaren oud is en in ons atelier dagelijks wordt toegepast. Het metaal wordt tussen hamer en aambeeld gekneed en in de gewenste vorm gebracht.

Bij Burgant smeden we zowel in warme als koude toestand. In koude toestand verhardt het metaal licht, een effect dat werkuitharding heet. Wanneer het metaal te stijf wordt, gloeien we het uit, zodat het ontspant en weer vervormbaar wordt.

Smeden vraagt om kracht én finesse. Te hard slaan, en het metaal scheurt. Te zacht, en niets verandert. Het is een dialoog tussen vakman en materiaal die jaren oefening vergt.

Walsen is het voeren van metaal door roterende stalen cilinders om het gelijkmatig dunner en gladder te maken. Dit klinkt eenvoudig, maar de kunst zit in de gradatie.

We walsen in kleine stappen, telkens iets dunner, zodat het metaal niet scheurt of barst. Na elke paar walsbeurten gloeien we het metaal uit om werkuitharding te voorkomen.

Elke dikte heeft zijn toepassing: dun draad voor filigrein werk, dikker plaat voor een solide ring. De wals is een van de meest gebruikte machines in ons atelier.

Solderen verbindt onderdelen van een sieraad permanent aan elkaar. We gebruiken voor elk edelmetaal zijn eigen soldeer: een legering met een smeltpunt dat iets lager ligt dan het edelmetaal zelf.

Op precies het juiste moment smelt het soldeer en stroomt het de naad in.
Te vroeg of te laat, en de verbinding mislukt of het sieraad beschadigt.

Goudsmeden kennen meerdere soorten soldeer: extra zacht, zacht, middel, hard en extra hard. Door ze in de juiste volgorde te gebruiken, voorkom je dat eerder gesoldeerde verbindingen losraken bij latere bewerkingen.

Is het ambachtelijk vormen van een vlakke plaat edelmetaal door deze met hamers en speciaal gereedschap in de gewenste vorm te drijven. Door het metaal geleidelijk te vervormen ontstaat diepte, volume en karakter.

Zagen met een zaagbeugel is een techniek die bij vrijwel elk sieraad voorkomt. Of het nu om een ruw silhouet gaat of een fijn uitgezaagd patroon: de zaag is bijna altijd aanwezig.

Er zijn tientallen diktes zaagbladen van dik en sterk voor een ringband, tot papier-dun voor filigrein patronen. Het zagen vraagt om een rustige, consistente beweging en een geoefende hand.

Het zaagblad breekt snel bij een verkeerde beweging. Geoefende goudsmeden herstellen een breuk in seconden, beginners oefenen soms urenlang voor ze een blad kunnen sparen. Precisie staat hier centraal.

Na het vormen en solderen volgt de fijne afwerking: vijlen en schuren. We beginnen grof, met vijlen, slijpstiftjes en grof schuurpapier, en werken langzaam naar steeds fijnere korrels.

Bij Burgant wordt dit proces nooit overgeslagen, tenzij de aard van het sieraad dat vraagt. Bij organische sieraden laten we bewust het rauwe oppervlak zichtbaar, het karakter zit in de imperfectie.

De kwaliteit van het vijlen en schuren bepaalt voor een groot deel hoe mooi het gepolijste eindresultaat zal zijn. Blijven er krassen over, dan worden die bij het polijsten pijnlijk zichtbaar.

Polijsten is het moment waarop het sieraad tot leven komt. Met roterende borstels en steeds fijnere polijstpasta’s werken we het oppervlak glad en glanzend.

Daarna volgt het buffen, een laatste behandeling met een zachte lap of buffmachine die het sieraad zijn definitieve hoogglans geeft. Het verschil is subtiel maar onmiskenbaar: na het buffen lijkt het sieraad te stralen.

Een goed gepolijst sieraad spreekt voor zichzelf. Bij Burgant besteden we buitengewoon veel aandacht aan deze stap, omdat het de eerste indruk bepaalt wanneer u het sieraad voor het eerst in handen houdt.

Gieten is een van de oudste technieken in het goudsmeden. Bij Burgant werken we met twee traditionele methodes: de verloren wasmethode en de Delftse gietmethode.

Bij de verloren wasmethode wordt een wasmodel omgeven door gipsmassa. Na verhitting smelt het was weg en wordt het vloeibare metaal in de ontstane holte gegoten. Na afkoeling breek je de gipsvorm open en heb je het eerste ruwe sieraad.

De Delftse methode gebruikt Delfts aarde als gietmal, bijzonder geschikt voor enkelvoudige stukken, waar oneffenheden mogen. Wij gieten zowel nieuw goud als het dierbare goud van opdrachtgevers.

Graveren is het aanbrengen van tekst, tekeningen, monogrammen of familiewapens in het metaal, met graveerstekers, handmatig of machinaal. Een gegraveerde tekst maakt een sieraad onvervangbaar persoonlijk.

We graveren in edelmetaal (goud, zilver, platina), maar ook in lagensteen van zegelringen. Grote of gebogen sieraden, een manchetknoop, een deksel, werken we volledig met de hand.

De keuze voor handgravure of machinale gravure hangt af van het ontwerp, het materiaal en de gewenste uitstraling. Bij Burgant adviseren we u graag over de mooiste oplossing voor uw sieraad.

Lasergraveren is een moderne techniek waarmee teksten en ontwerpen met een nauwkeurigheid van honderdsten van millimeters worden aangebracht. De laser brandt het metaal minimaal weg, perfect voor fijne lettertypes, logo’s en zelfs foto’s.

Bij Burgant werken we zelf met deze bijzondere machine voor de meest gedetailleerde gravures. Dit stelt ons in staat ontwerpen te realiseren die met handgravure niet mogelijk zijn.

Laser graveren is ideaal voor de complexere ontwerpen zoals: afbeeldingen, wapens of handschriften.

Hamerslag is een van de meest karakteristieke versieringstechnieken. Met hamers en ponsen worden decoratieve patronen en motieven in het oppervlak geslagen. Het geeft het sieraad een levendig, handgemaakt enigszins organisch karakter.

Elk stuk is uniek omdat geen twee hamerslagen identiek zijn. Afhankelijk van de grootte en vorm van de hamer ontstaan verschillende patronen: ruw en expressief of fijn en gecontroleerd.

Hamerslag is prachtig op brede ringbanden, armbanden en hangers. In combinatie met een gepolijste binnenkant ontstaat een mooi spel tussen ruw en glad.

Met een hangmotor en verschillende freesjes worden patronen en motieven in het metaal gefreesd. Dit geeft een strak, gedefinieerd patroon, anders dan de organische afdruk van hamerslag.

Freeswerk wordt gebruikt voor geometrische patronen, motieven en decoratief randwerk. De hangmotor stelt ons in staat met grote precisie te werken op kleine oppervlakken.

De combinatie van freeswerk met graveren en matteren levert bijzonder mooie resultaten op. In één sieraad kunnen meerdere technieken naast elkaar bestaan en elkaar versterken.

Matteren geeft het metaaloppervlak een fraaie, zijdezachte matte finish. Dit wordt bereikt met speciale borstels of matteersteentjes die het oppervlak op microscopisch niveau bewerken.

Matteren wordt vaak gecombineerd met gepolijste delen, het contrast tussen mat en glanzend geeft het sieraad diepte en karakter. Een trouwring met een matte buitenkant en een gepolijste binnenkant is een tijdloze keuze.

Een mat oppervlak is minder gevoelig voor kleine krassen en fingerprints dan een hoogglanzend oppervlak, een praktisch voordeel dat ook esthetisch aansluit bij de moderne smaak.